Home / ادبیات فارسی / بررسی مقامات ، دیوان ، آثار و زندگینامه ناصیف یازجی در word

بررسی مقامات ، دیوان ، آثار و زندگینامه ناصیف یازجی در word

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

 بررسی مقامات ، دیوان ، آثار و زندگینامه ناصیف یازجی در word دارای 177 صفحه می باشد و دارای تنظیمات و فهرست کامل در microsoft word می باشد و آماده پرینت یا چاپ است

فایل ورد بررسی مقامات ، دیوان ، آثار و زندگینامه ناصیف یازجی در word  کاملا فرمت بندی و تنظیم شده در استاندارد دانشگاه  و مراکز دولتی می باشد.

این پروژه توسط مرکز مرکز پروژه های دانشجویی آماده و تنظیم شده است

    
فهرست

چکیده
پیشگفتار
بخش اول:اوضاع سیاسی ، اجتماعی، فرهنگی و ادبی
 جهان عرب و لبنان در قرن نوزدهم
-اوضاع سیاسی
– اوضاع اجتماعی
– اوضاع فرهنگی و ادبی
بخش دوم: نگاهی به زندگی و آثار ناصیف یازجی
فصل اول:تاریخچه زندگی ناصیف یازجی
–    اصل خاندان
–    در دربار امیر بشیر شهابی
–    زندگی ناصیف در بیروت
–    وفات یازجی
–    مقام و منزلت ناصیف یازجی
فصل دوم:گذری بر آثار شیخ ناصیف یازجی
بخش سوم:بررسی مجمع البحرین
فصل اول: ویژگی مقامات
فصل دوم:برگزیده ای از مقامات شیخ ناصیف یازجی
–    المقامه الطبیه
–    المقامه العقیقیه
–    المقامه النجدیه
بخش چهارم: پژوهشی در دیوان یازجی
فصل اول:ویژگیهای شعر ناصیف
فصل دوم:اغراض شعری
–    مدح
–    رثا
–    حکمت
–    غزل
–    تاریخ شعری
منابع و ماخذ

ملخص الرساله

 

پیشگفتار

زمانیکه از ادبیات عصرنهضت سخن می گوییم، بیشتر افراد چنین گمان می کنند که در این دوره تمامی ادیبان و شاعران از هر آنچه که رنگ و بوی ادبیات کلاسیک داشت ،گریزان شدند و علیه سبک قدیم شوریدند؛ اما با مطالعه بیشتر و عمیق تر پی می بریم که در عصر نهضت ادبی ، استادانی وجود داشتند که بر اصالت عربی و اسلوبهای کهن اجدادشان سخت پایبند بودند.
اینان توانایی و مهارت بسیاری در زمینه های مختلف ادبیات و نیز علوم بلاغی و لغوی داشتند و بر حفظ آنها تاکید می کردند.از جمله این اساتید،”شیخ ناصیف یازجی” را می یابیم که کمتر کسی به شناخت این ادیب و شناساندن سبک و آثار وی پرداخته است.
شیخ ناصیف در سال 1800م در لبنان میان خانواده ای اصیل متولد شد . او از همان کودکی به آموختن علم و ادب پرداخت و از ده سالگی به سرودن شعر روی آورد.بیشتر اشعار این استاد در زمینه حکمت و رثا است. او هیچگاه ابزار مدح را در راه چاپلوسی و کسب مال دنیا به خدمت نگرفت.بسیار بر حفظ ارزشهای ملی – عربی پایبند بود و در تمام ظواهر زندگی اش  به واقع عمل می نمود.
یازجی تمام عمرش را صرف مطالعه و تحقیق و تالیف کرد وچنان شهرتی کسب نمود که دانشجویان و اساتید از اقصی نقاط کشورهای عربی به سوی او می آمدندتا از سرچشمه دانش او جرعه ای نوشند.
شیخ ناصیف فرزندانی نیک تربیت نمود که برخی از آنها در زمینه شعر و ادب مشهور می باشند. از جمله فرزندان او “شیخ ابراهیم یازجی” است که راه پدر را ادامه داد.
شیخ ناصیف بجز مجال ادب در زمینه صرف و نحو و علوم بلاغی و منطق و طب و موسیقی از خود آثار ارزنده ای بجا گذاشت.
اما در زمینه ادبیات ،مقامات او در خور توجه می باشد. کتاب “مجمع البحرین ” شامل شصت مقامه است که به شیوه مقامات حریری نگاشته شده است. این کتاب مجموعه لغوی عجیب و با ارزشی می باشد که در بر دارنده حوادث تاریخی و تفاصیل دقیقی راجع به آداب و رسوم عربها در زندگی و منش و جنگها و افتخارات آنهاست.همچنین پر از ضرب المثل و معما می باشد.
بجز مجمع البحرین ،یازجی دیوان شعری از خود به جا گذاشت که موضوعات مختلفی چون غزل ، مدح،رثا ،حکمت و تاریخ شعری را در بر می گیرد. ولی در مجموع می توان گفت دیوان وی رنگ و بوی حکمت دارد چرا که شیخ علاوه بر آنکه قصاید مستقلی در زمینه حکمت سروده ، در مدح ها دو رثاهایش هم حکمت بسیاری آورده است . شبخ ناصیف در اشعارش بسیار رهروی متنبی می باشد .او متنبی را بسیار دوست می داشت و سبک وی را تقلید نمود . بنابراین اشعار یازجی به همان سبک قدیم سروده شده است و در نهایت جزالت و فخامت لفظ و معنا می باشد .
این رساله شامل چهار فصل می باشد :
فصل اول به اوضاع سیاسی ،اجتماعی ،ادبی و فرهنگی جهان عرب در قرن  نوزدهم به صورت مجمل پرداخته شده است .
در فصل دوم زندگی « شیخ ناصیف یازجی » و آثار وی مورد برسی قرار گرفته است .
در فصل سوم به صورت مجزا مقامات شیخ – که اثر گرانبهایی است- و نیز سبک شیخ در مقامات آمده است .
و در فصل آخر دیوان شعری شیخ همراه با ترجمه برخی اشعار وی و بیان برخی نکات بلاغی مورد کنکاش واقع شده است .

   اوضاع سیاسی و جغرافیایی كشورهای عربی ولبنان
در سالهای بین 1800 تا اوایل قرن بیستم جهان عرب شاهد تحولات بسیار بزرگی در زمینه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و ادبی و …. بود.
این سال ها شاهد حضور دولت های غربی در كشورهای اسلامی و دخالت مستقیم آنها در تمام امور این سرزمین ها بود.
دولت هایی چون فرانسه و انگلیس، رقیبانی سختكوش بودند كه در جهت و راستای منافع استعماری شان به اشغال و چپاول سرزمین های عربی می پرداختند. هرچند حضور آنها در این كشورها چندان به طول نینجامید ولی آثار این حضور تا مدت ها  -وحتی به جرأت می توان گفت تاكنون- در بیشتر زمینه های سیاسی، اجتماعی، ادبی، دینی و فرهنگی باقی ماند.
از آن سو، دولت عثمانی به ضعف گراییده بود و همین عامل وجود كشورهای بیگانه را در جهان اسلام پررنگ تر می كرد تا بدانجا كه از خلافت عثمانی جز نمادی تهی چیزی باقی نمانده بود.
در مصر به فاصله چند سال از خروج فرانسویان از خاك آنجا، محمدعلی پاشا در سال 1805 م بر تخت پادشاهی نشست(  ). او در ابتدای حكومتش، تمام هم و غمش را صرف كشورگشایی نمود و موفق شد كشورهایی چون سودان، شام و برخی دیگر از سرزمین های عربی را تصرف نماید هرچند بعدها به دلایلی مختلف سربازان مصری مجبور شدند خاك سوریه را ترك گویند اما حكومت «محمدعلی » و جانشینش « اسماعیل پاشا، » دوران شكوفایی سرزمین مصر از جهات مختلف محسوب می شود.
سوریه در آن روزگار از نظر سیاسی، بحران های زیادی به خود دید. در ابتدای قرن نوزدهم طعمه حاكمان مستبدی چون «جزار» و« عبدالله پاشا » یا دیگر فرمانروایان لبنانی و غیره بود و پس از آنكه به مدت نه سال تحت تصرف مصر بود دوباره به حاكمیت دولت عثمانی درآمد و آشفتگی ها و نابسامانی ها، دیگر بار ادامه پیدا كرد. همین اوضاع آشفته سبب شد تا بسیاری از ادیبان سوری ترك دیار كنند و به لبنان یا مصر یا حتی اروپا مهاجرت نمایند.
اما در لبنان، عصر « امیر بشیر شهابی » (1789-1840) عصر شكوفایی بود(1) . او دربار خود را مركز تجمع نویسندگان و شاعرانی چون « نقولا ترك » ،« پطرس كرامه » و« ناصیف یازجی» كرد.
پس از دوران شهابیها اوضاع لبنان آشفته شد تا به حوادث سال 1860 و بالاخره به استقلال لبنان و حكومت فرمانداران انجامید و آن آغاز شكوفایی نهضت مدارس و معارف بود اگر چه در این دوره آزادی روزنامه ها محدود گردیده بود.
برخی لبنانی ها نیز به خاطر اوضاع آشفته كشورشان به ناچار به مصر -كه از همه نظر بسیار اوضاع مناسبی داشت- و آمریكا مهاجرت كردند اما در همان كشورها هم در نهضت ادبی جهان عرب تأثیر بسزایی گذاشتند كه در اینجا مجال بیان آن نیست.
سایر كشورهای عربی هم آماج جنگ های پی در پی میان بیگانگان و مسلمانان بود. اما می توان گفت مصر و سرزمین شام اوضاعی بسیار بهتر از آنها داشتند و از همین دو سرزمین بود كه نهضت ادبی شكل گرفت و تا سایر كشورها پیش رفت.
اوضاع اجتماعی و فرهنگی:
 همان گونه كه می دانید اوضاع سیاسی هر كشوری تا حد زیادی بر اوضاع اجتماعی، فرهنگی، ادبی و …. تأثیرگذار است. به طور طبیعی  اوضاع اجتماعی جهان عرب نیز از اوضاع و احوال سیاسی آن متأثر شد.
مردم كشورهایی چون سوریه، لبنان، عراق و…. به خاطر آشفتگی اوضاع و ظلم حاكمان عثمانی و دست نشانده های آنها در فقر زندگی می كردند. در كنار آن جهل و ظلمت نیز همه جا را فرا گرفته بود.
یك فیلسوف فرانسوی كه در اواخر قرن هجدهم از كشورهایی چون تركیه، مصر و سوریه دیدن كرده بود می گوید: «جهل و فقدان علم یك پدیده عمومی در این كشورهاست كه همه طبقات جامعه را دربرگرفته است و در تمامی زمینه های ادبی، علمی و هنرها جلوه گر می شود حتی در صنایع دستی كه ساده ترین امور است …..» .
اما با آمدن فرانسویان به خاك مصر، اوضاع دگرگون شد. هرچند حضور آنها در مصر بیش از سه سال نینجامید ولی آنها با خود گروهی دانشمند و صنعتگر آوردند كه به تأسیس مراكز علمی پرداختند. آنها در قاهره مدارسی برای فرزندان فرانسویان ساختند. همچنین دو روزنامه فرانسوی به راه انداختند. همینطور اولین چاپخانه عربی را در این كشور با خود به ارمغان آوردند. آنها صحنه تئاتر و مجامع علمی نیز به پا كردند.
زمانی كه محمدعلی به حكومت مصر نائل آمد تلاش زیادی در جهت ارتقاء مصر از لحاظ سیاسی، فرهنگی، علمی، ادبی، نظامی و …. نمود. او برای یادگیری علوم غربی، هیئت هایی از مصر به اروپا می فرستاد. از فرانسویان و برخی تركان بهره می جست . در زمان او مدارس و چاپخانه و روزنامه های زیادی تأسیس شد.
این وضعیت در زمان جانشین های محمدعلی بخصوص اسماعیل پاشا ادامه داشت به گونه ای كه در زمان این پادشاه مصر آن قدر پیشرفت كرد كه آن را قطعه ای از اروپا به شمار می آوردند.
اما در سوریه در نیمه های اول قرن نوزدهم نهضت ادبی – اجتماعی كم كم شكل گرفت. از جمله عوامل آن:
–    گشایش درهای تجارت و ورود بیگانگان به بیروت
–    رواج چاپخانه هایی  چون بولاق وآستانه والآداب الشرقیه و انتشار آثار آنها بود.
–    ظهور علما و ادبایی كه بیشتر آنها در اروپا تحصیل كرده بودند و اكنون مناصب والایی در دربار حكومت عثمانی داشتند.
–    تأسیس مدارسی به شكل مدرن و جدید 
آری در این دوره ما شاهد مدارس، چاپخانه، روزنامه و مجله ها، مجامع علمی و ادبی، كتابخانه ها، سالن های تئاتر زیادی در سرزمین های اسلامی هستیم كه در شكل گیری نهضت فرهنگی- اجتماعی تأثیر بسزایی داشتند.
خلاصه آنكه این عصر اختلاف فاحشی از دیگر دوره ها دارد. مهم ترین این اختلاف، تأثیرپذیری كشورهای اسلامی از تمدن اروپا بود. جهان عرب از زمان ظهور اسلام تا بدین دوره در چهارچوب تمدن اسلامی واقع بود. اما در این دوره متأثر از تمدنی شد كه از نظر شكل و روش ها با تمدن اسلامی تفاوت داشت.
جرجی زیدان در این خصوص می گوید: «در دوره عباسی كه مسلمانان به ترجمه علوم سایر ملل به زبان عربی پرداختند آنها ابتدا آن را هضم می كردند و بعد به صبغه عربی – اسلامی در می آوردند. اما در این دوره جریان تمدن گرایی غرب آن قدر بر مسلمانان غلبه كرد كه چاره ای جز همگامی با آن را نداشتند. هر چند در ابتدا با آن احساس بیگانگی می كردند و از آن دوری می جستند…1».
بنابراین در این زمان مسلمانان عرب ناخواسته در چنگ تمدن غرب قرار گرفتند و با وجود مقاومت ابتدایی سرانجام به آن تن دادندو حتی از آن استقبال كردند البته وجود هیئت های مذهبی اروپایی- امریكایی در كشورهای اسلامی و رواج مدارس آنها در این امر بسیار تأثیر گذاشت. چرا كه آنها در این مدارس، دانش آموزانی تربیت می كردند كه به شیوه تمدن غرب بار می آمدند. زبان آنها در این مدارس زبان انگلیسی یا فرانسویی بود و یا كتاب هایی كه تدریس می شد به این زبان ها نوشته شده بود و به ناچار این دانش آموزان به خواندن این كتاب ها كه گاه سیاست  های مذهبی در ورای آنها نهفته بود روی می آوردند.
این چنین نسلی تربیت شد كه در برابر تمام خواسته های غرب، سر تعظیم فرود آورد. خواسته هایی كه گاه تماماً با موازین اسلامی در تضاد قرار داشت.
اوضاع ادبی
همان گونه كه قبلاً ذكر شد اوضاع سیاسی كمابیش بر ادبیات یك ملت تأثیرگذار است. به عنوان نمونه در عصر مغولی و عثمانی ادبیات دچار ضعف و سستی آشكاری شد. حتی می توان گفت این ضعف و سستی در شعر آشكارتر از نثر بود. زیرا اساس شعر زیبایی هنری است كه متأسفانه در این دوره ها از آن تهی شده بود و یك مشت بازی های لفظی جای آن را پر كرده بود.
در دوره بعد كه جهان عرب با معارف و اندیشه های غربی آشنا شد كوشید تا شعر را به سطحی كه در خور آن است ارتقاء دهد.
مورخان ادبی این دوره را دوره نهضت نامیده اند چرا كه ادبیات عربی با گرایش ها و مكاتب ادبیات غرب برخوردی نزدیك پیدا كرد.
هر چند در ابتدای این دوره نشانه های ضعف و سستی در شعر و نثر دیده می شود و ادیبان هنوز پایبند موازین شعری قدیم و اوزان و بحرهای معروف آن بودند اما كم كم نشانه های تجدید در آثارشان نمایان شد.
مورخان ادبیات عرب مراحل تكامل و ارتقای شعر این دوره را به دو مرحله تقسیم كرده اند1:
*  مرحله سنت گرایی (مرحله رستاخیز و بیداری): در این مرحله، شعر به سوی افكار و موضوعات و تخیلات و اسالیب قدیم شعر عربی حركت می كند.
این مرحله به دو بخش تقسیم می شود: یكی سنت گرایی آمیخته با انحطاط و دیگر نوآوری.

 

منابع و مآخذ
1-    القرآن الکریم
2-    ابن منظور، لسان العرب، دارصادر،بیروت، چاپ هشتم،  2003م
3-    اسعد داغر، یوسف،الفکر العربی الحدیث فی سیر اعلامه ، منشورات جمعیه اهل القلم، لبنان،1956م
4-    بستانی،فواد افرام، الروائع( الشیخ ناصیف الیازجی)، دار المشرق،بیروت،چاپ سوم1986م
5-    بستانی،فواد افرام، المجانی الحدیثه عن مجانی الاب شیخو،انتشارات ذوی القربی،ایران،قم، چاپ چهارم، 1998م
6-    بلا،شارل،تاریخ اللغه و الآداب العربیه،دار العرب الاسلامی، چاپ اول، بیروت1997م
7-    تبریزی، الخطیب، الوافی فی العروض و القوافی، دار الفکر، دمشق،چاپ چهارم 1986م
8-    درویش،کامل،الادب النموذجی،المکتبه العصریه،بیروت
9-    رافعی، مصطفی صادق، تاریخ آداب العرب، المکتبه العصریه،بیروت،چاپ اول2000م
10-    رجائی،نجمه، آشنایی با نقد ادبی معاصر عربی،انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ اول،1378ه.ش
11-    سابا ،عیسی میخائیل، نوابغ الفکر العربی(الشیخ ابراهیم الیازجی)،دارالمعارف،مصر1965م
12-     سابا ،عیسی میخائیل، نوابغ الفکر العربی(الشیخ ناصیف الیازجی)، دارالمعارف، مصر ، چاپ دوم
13-    شیخو،لویس . الآداب العربیه فی القرن التاسع عشر، المطبعه الکاتولیکیه،چاپ دوم،1924م
14-    زرکلی،خیر الدین،الاعلام، چاپ دوم، بی تا
15-    زیات،احمد حسن،تاریخ الادب العربی ، دار نهضه مصر ،چاپ بیست ویکم 1995
16-    زیدان ،جرجی،تاریخ الآداب اللغه العربیه، دار الفکر،1996م،چاپ اول
17-    زیدان ، جرجی،مشاهیر الشرق،دار الجیل،بیروت،چاپ دوم 1994م
18-    سیاب،بدر شاکر،دیوان اساطیر، دار العوده، بیروت1971م
19-    عباچی، اباذر، علوم البلاغه فی البدیع و العروض و القافیه،انتشارات سمت،تهران، چاپ اول ،1377ه.ش
20-    عبد الباقی،محمد فواد، معجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم،انتشارات اسلامی قم
21-    عبود،مارون، المجموعه الکامله من مولفاته، دار مارون عبود
22-    علی، عبد الرضا، نازک الملائکه الناقده، الموسسه العربیه للدراسات و النشر، چاپ اول، 1995م
23-    فاخوری،حنا، تاریخ الادب العربی،انتشارات توس،تهران، چاپ دوم 1380ه.ش،
24-    فضل،صلاح،منهج الواقعیه فی الابداع الادبی،دار الآفاق الجدیده،چاپ سوم، بیروت1986م
25-    مجمع اللغه العربیه، المعجم الوسیط،مکتبه الشروق الدولیه،چاپ چهارم،مصر2004م
26-    محاسنی، زکی و سلطان، جمیل، الادب العربی فی العصر الحدیث، المطبعه التعاونیه، دمشق،1959م
27-    مسعود،جبران،المحیط فی ادب البکالوریا، دار مکشوف، بیروت، چاپ اول
28-    معلوف، لویس، المنجد فی الاعلام،دار المشرق،بیروت،چاپ بیست و یکم، 1996م
29-    ملائکه،نازک، قضایا الشعر المعاصر، منشورات دار الآداب، بیروت1962م
30-    یازجی،ابراهیم،العقد،دار مارون عبود،1983م
31-    یازجی،ناصیف، دیوان، دار مارون عبود،بیروت،1983م
32-    یازجی،ناصیف، العرف الطیب فی شرح دیوان المتنبی،دار الهلال،بیروت2000م
33-    یازجی،  ناصیف ، مجمع البحرین،دار بیروت1966م
ملخص الرساله
هذه الرساله تختص بحیاه الشیخ ناصیف الیازجی و دراسه آثاره الادبیه خاصه مقاماته تحت عنوان “مجمع البحرین” و دیوانه الشعری.
ان الشیخ ناصیف الیازجی ولد فی 25 آذار سنه 1800 بین اسره عریقه.
انه بدا ینظم الشعر و هو فی العاشره من عمره.
بعد انتصار الامیر بشیر الشهابی علی اعداءه ینشد شاعرنا فی مدحه قصیده نابضه فیروق الامیر هذا الشعر فیستدعیه الی بیت الدین فی سنه 1828.
فی سنه 1840 یغادر الامیر بشیر لبنان فیقیم الشیخ ناصیف فی بیروت و یصرف وقته فی المطالعه  و التالیف و مجالسه العلماء و الشعراء.
الشیخ ناصیف الیازجی یشتغل بعمل التعلیم فی “المدرسه الوطنیه” و یکون الشیخ من اساتذه “المدرسه البطریکیه” المعدودین کما یکون مدرسا فی “الجامعه الامیرکیه”.
و فی مساء16آذار سنه 1869 یصیب الشیخ بفلج شطره الایسر عقب سکته نزیفیه حتی یبلی بوفاه ابنه البکر الشیخ حبیب.فیحزن علیه حزنا الیما و ینشد له رثاءا لا یتمکن من انتهاء ها فتصیبه فی شهر شباط سنه 1871 سکته دماغیه فیتوفی.
برع الشیخ فی العلوم اللغویه من صرف و نحو و معان و بیان و بدیع و عروض وقافیه و لغه و اتقن المنطق و تم له اطلاع واسع علی الطب و الفقه و الموسیقی.
و قد جری الشیخ ناصیف الیازجی فی مقاماته مجری الحریری من حیث الاسلوب و تعمد السجع و جمع الغریب و الشارد و یطوف بابطال روایته فی جو البادیه و لذلک ضعفت الصبغه المحلیه فی مقاماته.
ایضا للشیخ اشعار جمیله من حیث الاسالیب البیانیه الظریفه و حسن موقع القافیه و جمال الصوره و رقه العاطفه التی تدل علی شاعریه طبیعیه غنیه .
اغراض شعر الیازجی فی دیوانه فمرجعها الی الغزل و المدح و الرثاء و الحکمه.
هذه نبذه من حیاه الشیخ ناصیف الیازجی و ان لم تدل علی کل مظاهر حیاته و آفاق تاملاته و اطلاعاته الواسعه لانه ادیب و عالم فحول الذی لا تدرکه عقول المبتدئین.

برای دریافت پروژه اینجا کلیک کنید

About admin

Check Also

تحقیق استصحاب در word

 تحقیق استصحاب در word دارای 21 صفحه می باشد و دارای تنظیمات در microsoft word …